Oławianie w górach

Rocznica tragedii na CHAN TENGRI

07.08.2008 jedziemy na lotnisko do Berlina. Około południa Waldek, Andrzej A., Andrzej P. i ja wylatujemy z Berlina do Rygi, gdzie czeka na nas Bartek P.

Rankiem 08.08.08 lądujemy w Ałmaty. Na lotnisku czekają na nas dwa auta terenowe, którymi zabierzemy się do bazy śmigłowca w Karkarze. Po kilku godzinach jazdy przez stepy w palącym słońcu docieramy na miejsce. Rozbijamy namioty, poznajemy okolicę oraz przyglądamy się maszynie, która zabierze nas na lodowiec.

Dwa dni później lądujemy na lodowcu u stóp Chan Tengri.  Fascynacja, przerażenie i respekt to słowa, które najlepiej oddają nasze samopoczucie i które będą nam towarzyszyć podczas całej wyprawy. 3 kilometrowa, niemal pionowa ściana robi ogromne wrażenie, teraz już rozumiemy, dlaczego mówią o tej górze „mała” K2.

Baza główna znajduje się na lodowcu Inylchek, to skupisko namiotów, jednej toalety i namiotu głównego.

Po dwóch dniach aklimatyzacji ruszamy założyć obóz I. Przejście przez  lodowiec nie jest skomplikowane, mijamy „niewielkie” szczeliny i  podchodzimy pod ścianę, a potem rozpoczynamy stromą wspinaczkę. Po 3 godzinach dochodzimy do miejsca, gdzie można rozbić namioty. Zostawiamy depozyt w postaci żywności i gazu, a następnie wracamy do bazy.

Po dwóch dniach odpoczynku decydujemy się wyjść do obozu I i tam nocować. Planujemy, w celach aklimatyzacji dojść do obozu II w ciągu dwóch dni, a następnie wrócić do bazy głównej BC(Base Camp).

13.08.08 jesteśmy w obozie I. na wysokości 4500 m. Następnego dnia szykujemy się do wyjścia do obozu II. Niestety nie śpię najlepiej i decyduję się zostać jeszcze jedną noc. Koledzy zbierają się i po dziesiątej wychodzą w kierunku „dwójki”. Ku mojemu zdziwieniu po 8 godzinie marszu wracają, okazuje się, że wyszli za późno i nie zdążyliby dojść do II przed zmrokiem.

Następnego dnia wstaję przed szóstą i chwilę później wyruszam samotnie do obozu II. Jest ładna pogoda, piękne widoki i bardzo stromo. Idzie się ciężko, mam wolne tempo, brak tlenu daje znać o sobie. W końcu docieram do obozu. Wieczorem pogoda załamuje się i nie zmienia przez kolejne dni. Jestem tutaj sam tzn. jeden Polak spośród kilku Rosjan, Kazachów i wrzeszczących Koreańczyków. Samopoczucie poniżej normy, sam w namiocie, a dookoła zamiecie i śnieżyce. W końcu po dwóch dniach dociera do mnie reszta chłopaków oprócz Andrzeja A., który zdecydował zawrócić do BC. Radość ze spotkania z chłopakami nie ma końca.

W związku z dużym opóźnieniem decydujemy się nie schodzić już do BC tylko iść w górę. W obozie II siedzimy jeszcze 2 kolejne dni, a następnie ruszamy do „trójki”. Nie bierzemy namiotów, planujemy nocować w śnieżnej jamie.

Droga do obozu III wiedzie stromym podejściem przez „plecy” Chapaewa 6100 m., a następnie ku przełęczy, gdzie znajduje się obóz. Późnym popołudniem docieramy na miejsce. Resztę dnia w śnieżnej jamie spędzamy  na gotowaniu. Dzień późnej, czyli 21.08 wstajemy wcześnie rano, czujemy adrenalinę, wiemy, że mamy tylko ten jeden dzień aby zdobyć szczyt. Każdego kolejnego dnia pogoda ma się pogarszać. Początkowo idziemy razem, ale z czasem dystans pomiędzy nami zwiększa się, ponieważ każdy idzie własnym tempem ubezpieczony liną poręczową.

Pierwszy na szczyt dociera Andrzej P., ok. godziny 14-stej. Przed 16-stą mijam się z nim i na szczycie jestem dopiero o18-stej. Na górze spędzam 20 minut i zaczynam schodzić. W tym samym miejscu, gdzie mijałem się z Andrzejem, spotykam wchodzącego jeszcze Waldka. Jest godzina 20-sta. Rozmawiamy o tym, że jest już późno, że do szczytu jeszcze ponad 2 godziny. Waldek stwierdza, że spróbuje podejść jeszcze przez godzinę i potem zawrócić.

Waldek był moim nauczycielem i zawsze słuchałem jego rad. Nieraz zawracał mnie w Alpach, kiedy uważałem, że można iść dalej. Wtedy to ja próbowałem uświadomić mu, że należy zawrócić, że jest zbyt późno na wejście. Jednak on wiedział, że jeśli nie teraz to najszybciej za dwa lata będzie mógł zmierzyć się z tą górą ponownie. Poszedł. Mogłem go zatrzymać, teraz już wiem, ze powinienem zrobić to za wszelką cenę, jednak nie zrobiłem tego…przecież za godzinę miał zawrócić!

O godzinie 22. docieram do rosyjskiego namiotu na 6400 m., gdzie zastaję Bartka P. Pogoda nagle załamuje się, a wiatr omal nie porywa namiotu w przepaść. Niewiarygodne zimno przeszywa nas, dookoła słychać tylko świst wiatru. Przez moment wydaje mi się, że słyszałem jakieś kroki na zewnątrz. Pomyślałem wtedy, że to może być Waldi, który zdecydował się iść dalej do obozu na 5800m.

Po ciężkiej nieprzespanej nocy wychodzimy z Bartkiem w stronę naszej jamy w obozie III. Ok. 9. godziny docieramy na miejsce, gdzie ku naszemu zdziwieniu zastajemy tylko Andrzeja Partikę. Chwilę po naszym przyjściu przychodzi pewien Rosjanin i mówi: „Wasz kolega o 9. kontaktował się z BC, jest w okolicy szczytu, jest wyczerpany, stracił but i potrzebuje pomocy. Jest organizowana pomoc, trzeba zanieść jednego buta, rękawice. Wyruszą dwie osoby i ktoś z was najbardziej wypoczęty.”

Nie zastanawiamy się długo, Andrzej decyduje, że to on pójdzie, ja oddaję but i rękawice, Bartek przygotowuje herbatę w termosie. Chwilę później Andrzej wychodzi.

Dla Bartka i dla mnie rozpoczyna się długie wyczekiwanie, świadomość tego, że nie możemy nic zrobić jest straszna. Mijają długie godziny, a ich wciąż nie ma. Próbuję zasnąć z myślą, że jak się obudzę, zobaczę nas w komplecie. Nie wiem, ile trwa ten sen, ale po przebudzeniu widzę znów tylko Bartka. Wychodzimy z jamy, próbujemy ich wypatrzyć, ale nic. Mniej więcej o 14. następnego dnia pojawia się Andrzej, ledwie może utrzymać się na nogach. Wstrzymuje oddech, domyślam się, jaki jest finał, ale muszę to usłyszeć. „Waldek nie żyje” – mówi Andrzej i zasypia na siedząco…ja nie wierzę, może coś bredzi ze zmęczenia – myślę.

Po chwili przychodzi do nas Rosjanin i zupełnie niewzruszony powtarza słowa Andrzeja. Szok nie do opisania…to musi być jakiś sen – łudzę się na próżno. Macie godzinę na spakowanie się i schodźcie do bazy głównej na południowej stronie. Nie ma czasu do stracenia, wszyscy muszą opuścić obóz III! – rzuca Rosjanin.

Przybici, zdołowani z na wpół przytomnym Andrzejem, ja w jednym bucie schodzimy do bazy ,oglądając się co chwilę na górę, która zabrała nam kolegę. Z relacji Andrzeja dowiedzieliśmy się, że dotarł do Waldiego on i kirgiski przewodnik Andriusza. Znaleźli go o 18-stej na wysokości 6800m, nie mógł chodzić i stracił władzę w dłoniach w wyniku odmrożeń. Czym prędzej zaczęli, metr po metrze, sprowadzać Waldka w dół. O 22. Kirgis zostawił ich i poszedł po pomoc. Do godziny czwartej nad ranem, nie doczekawszy się pomocy, na sto metrów przed rosyjskim namiotem Andrzej sam poszedł po pomoc. Gdy dotarł do namiotu poprosił, aby ktoś go zmienił i stracił przytomność. Gdy odzyskał świadomość dowiedział się, że Waldek umarł w miejscu, gdzie go ostatni raz widział.

Pojawiło się mnóstwo pytań: dlaczego nie doczekał się żadnej pomocy, choć obiecany był helikopter? Dlaczego Waldi był bez buta? Czy stracił go podczas wejścia, czy może po zdobyciu góry? Jak doszło do tego? No i w końcu, dlaczego nie zawrócił po godzinie jak obiecywał?

Już nie doczekamy się pewnie odpowiedzi na te pytania. Można jedynie spekulować czy zdobył szczyt i dlaczego stracił but. Moim zdaniem Waldi wszedł na tę górę, choć nie ma na to dowodów. Myślę tak, ponieważ zwykle po osiągnięciu wierzchołka góry przychodzi chwilowa ulga. Właśnie pod wpływam takiego odprężenia mógł zdjąć but, żeby rozmasować palce. Wcześniej podczas wejścia na Pik Lenina doznał odmrożeń palców lewej stopy i od tego momentu źle znosił niskie temperatury. But przez nieuwagę mógł spaść po prostu w przepaść…

Tomek

Symboliczne pożegnanie Waldka w sobotę 22 sierpnia o godzinie 15 na starym cmentarzu w Oławie. Ceremonia zostanie odprawiona przy grobie (kwatera II).